Joanna Newsom (last.fm) heeft een nieuw album uit, Have One on Me. En de wereld zal het geweten hebben. Hipster-land vecht de strijd voor de grootste superlatieven onderling uit. Wat ook logisch is: haar vorige album, Ys, uit 2006 al, werd ontvangen met reacties die schipperden tussen goddelijke devotie en de smeekbede aan de dame om met haar te trouwen en voor haar baby's te mogen zorgen.

En dan moesten we maar liefst 3 jaar wachten. En dan brengt ze een nieuwe album uit met 3 CD's en maar liefst 2 uur muziek.

Mensen met een al dan niet zelfverklaarde short attention span: eat this!

Joanna Newsom is waarlijk uniek. In alles. Beginnend bij het instrumentarium (harp, banjo, ...), haar lange uitdijende nummers (haar vorige album had er maar 3 of 4) en uiteindelijk haar aparte stem, die zowel kan ergeren als zalven. Kate Bush iemand?

En dit nieuwe album is weer eens zo uniek en divers. De superlatieven mogen bovengehaald worden. En ze raken doel. Maar, er is een maar.

Makkelijk is dit soort muziek of zo'n album niet. Je moet wel wat aankunnen. Maar ze lijkt ietwat van haar excentrieke zelf ingetoomd te hebben. Er blijft wel genoeg om over te tuimelen, om dronken van te worden, om in te belanden en om naar adem te happen. Om je hoofd van te schudden of in je haar te krabben.

Geen enkel nummer of geen enkele passage is té gek voor woorden, of zodanig lunatiek dat het hermetisch klinkt. Haar muziek is altijd uitnodigend, maar tegelijk moeilijk te begrijpen. Wel iets eenvoudiger dan bij het vorige album, maar toch nog steeds moeilijk te vatten. 

Heeft ze de toegankelijkheid gevonden? Een tikkeltje. Sommige nummers zijn enkel Joanna met haar harp. Andere enkel met piano. En zo klinken ze soms als traditionals, late night jazz strofes of Delta Blues gebracht door elfen. Maar de nummers draaien zich dan om, wikkelen zich en mengen zich tot je je plots in het Verre Oosten waant. Om dan tellen later in de meest druilerige donderbui te vertoeven. En af en toe zijn er zelfs strepen groove. Haar stem zal voor veel mensen wel een struikelblok blijven. Maar hou vol alsjeblieft. 

Joanna Newsom blijft de sprookjesachtige en macabere zangeres die ze al altijd was. En dit is geen muziek voor mietjes. Misschien hoor je iets te vaak hetzelfde tempo en voel je teveel dezelfde constante temperatuur.

Daar waar het vorige album al een deur op een kier zetten, wordt je nu werkelijk opgeslorpt in haar wereld. Alleen is het apparte ietwat getemperd.

Zoals zo vaak als ik over muziek blog, blog ik niet over iets dat net gereleased is. Best ook, want de eerste keer dat ik Joanna Newsom hoorde, vond ik alles aan haar muziek gewoonweg slecht. Ik vond het saai. Haar stem irriteerde me mateloos. Ik snapte er niks van. Het deed me niks, buiten dat iriteren.

Na amper tweemaal luisteren, was het genoeg. Tot de random/shuffle functie van WMP af en toe nog een nummer van haar in mijn koptelefoon drong. En tot ik stilaan begon te beseffen hoe uniek zij is. En dat haar album, Ys, van een mateloze schoonheid is.

Bring on de vergelijkingen. Wat hier een quasi onmogelijke taak is, tenzij ik de database van deze blog wil doen overlopen. Ik probeer en bied slecht een procentje aan: Kate Bush, folk, melancholie, dartele volgetjes, euh... ja....

Bon, disclaimer: het is duidelijk dat wat ze doet, en hoe ze klinkt, niet voor iedereen is. Je moet toch tegen een zeer klein stootje kunnen. En dat voor muziek die een onmetelijke rust uitstraalt. Want haar stem is wat apart, en het feit dat ze buiten dat zingen ook vooral harp speelt, zal bij veel mensen al teveel moeite vereisen.

Want uiteindelijk is de enige en beste beschrijving: uniek. De nummers duren lang en gaan alle kanten uit en vervelen nooit en lopen over van de wimpelende melodieën en haar stem bezoekt alle hoeken van de kamer en je hebt visoenen van alle siezoenen en je hoort woorden die je nooit dacht dat ze bestonden in het Engels en je denkt dat het muziek uit de middeleeuwen is en de seconde daarna dat het muziek uit de toekomst is en het lijkt soms of ze een wedstrijd zoveel-mogelijk-woorden-in-een-nummer-stoppen speelt en ze lijkt droevig en dan weer gewoon naief.

En ja, je kan in een vlaag van cynisme denken en vinden dat het geitewollensokken gehalte ongeveer maximaal is. Maar dat is het niet. Verre van. Om een geitewollensokken gehalte te hebben is dit slechte muziek: ze bevat namelijk geen enkel cliché. 

Op YouTube is genoeg te vinden over haar, maar als het geluid van slechte kwaliteit is, mis je alles. Maar dit filmpje maakt voor mij duidelijk dat ik haar, als ze in België langskomt, moet gaan bekijken: